Waarom leren op school soms niet lukt bij epilepsie (en wat wel helpt)

Kort antwoord: het ligt bijna nooit aan de inzet of de slimheid van je kind. Epilepsie zit in de hersenen, en datzelfde brein dat af en toe een aanval heeft, werkt ook op rustige momenten net iets anders. Dat raakt vooral de aandacht, het geheugen en het tempo waarop je kind informatie verwerkt. Dan kan leren stroef gaan terwijl je zoon of dochter juist hard werkt. Hieronder lees je waar dat vandaan komt en, belangrijker, wat er wél helpt.

Wat epilepsie met leren doet

De oorzaak van epilepsie ligt in het hersennetwerk, dat niet altijd optimaal samenwerkt. Dat merk je terug in het leren. Kinderen met epilepsie hebben vaker moeite met hun aandacht vasthouden, met het werkgeheugen (het geheugen dat je nodig hebt om een instructie even vast te houden en te gebruiken) en met verwerkingssnelheid, oftewel het werktempo. Rond een aanval kan het geheugen bovendien tijdelijk minder werken. Het gevolg: een uitleg die gisteren bleef hangen, is vandaag ineens weg, of een som lukt pas na drie keer lezen.

Het zijn niet alleen de aanvallen

Vaak wordt gedacht dat alleen de aanvallen het leren in de weg zitten, maar er speelt meer. Ook de medicijnen kunnen bijwerkingen geven, zoals vermoeidheid of een trager tempo. En als je kind minder goed slaapt, merk je dat de volgende dag op school. Die dingen samen zorgen ervoor dat de ene dag alles lukt en de andere dag precies dezelfde stof te veel is. Die wisseling is normaal bij epilepsie, ook al is het voor jullie beiden lastig.

Waarom het juist zo frustrerend is

Het wrange is: de meeste kinderen met epilepsie zijn gemotiveerd en hebben de capaciteiten prima in huis. Ze botsen alleen op die concentratie, dat tempo en dat geheugen. Het ligt dus niet aan je kind, en ook niet aan hoe hard het werkt. Het ligt aan de vorm waarin de lesstof wordt aangeboden, en aan de dag. En dat is goed nieuws, want aan de vorm kun je iets doen.

Wat wel helpt

Een paar dingen maken vaak echt verschil:

Kleine stappen. Knip een grote taak op in behapbare stukjes, één tegelijk.
Herhaling. Laat belangrijke woorden en begrippen een paar keer terugkomen, niet één keer.
Rust en geen tijdsdruk. Een prikkelarme omgeving zonder tikkende klok geeft ruimte om na te denken.
Kies het moment. Leren op een goede dag, of op een fris deel van de dag, levert meer op dan doorzetten als je kind op is.
En misschien wel het belangrijkste: je hoeft het niet alleen te doen.

Gratis hulp die veel ouders niet kennen

Voor onderwijs en epilepsie bestaat in Nederland het LWOE, het Landelijk Werkverband Onderwijs en Epilepsie. Zij hebben ambulant onderwijsbegeleiders die de school en jullie kosteloos adviseren en begeleiden. Ook EpilepsieNL heeft goede informatie over begeleiding op school en over wat je aan de leerkracht kunt vertellen. Heb je het idee dat je kind meer moeite heeft dan zou moeten, dan is dat de eerste plek om aan te kloppen. Het is gratis en je zit er nergens aan vast.

En thuis, aan de keukentafel?

Naast de begeleiding op school helpt het als de dagelijkse lesstof zelf in een rustigere vorm komt. Daarvoor hebben we Teuns leerplatform gemaakt: je fotografeert het werkblad of de boekpagina van school, en wij maken er een les van in kleine stappen, in een prikkelarme omgeving, in het eigen tempo van je kind. Dezelfde stof als in de klas, alleen anders aangeboden. Het is een leerhulpmiddel, geen medische behandeling, en het vervangt de begeleiding van school of arts niet. Wil je zien hoe dat eruitziet, kijk dan bij leren met epilepsie of bekijk een voorbeeldles.